Milestones

نقاط عطفِ رشد کودک: چه انتظاری داشته باشیم و کِی کمک بخواهیم

نوشته‌ی تحریریه Raised ·

نقاطِ عطف مسابقه‌ای برای برنده‌شدن نیستند، بلکه پنجره‌ای به مغزِ کودکِ شما هستند. یاد بگیرید که در رشدِ کودک چه چیزی واقعاً مهم است، چطور نشانه‌های اولیه‌ی تأخیر را تشخیص دهید و چرا مداخله‌ی زودهنگام بهترین ابزارِ شماست.

نقاط عطفِ رشد کودک: چه انتظاری داشته باشیم و کِی کمک بخواهیم

در عصرِ شبکه‌های اجتماعی، تقریباً غیرممکن است که کودکتان را با بچه‌های روی صفحه‌ی گوشی مقایسه نکنید. وقتی یک نوزادِ دیگر در ده‌ماهگی راه می‌رود، و کودکِ شما در چهارده‌ماهگی با رضایتِ کامل روی زمین نشسته است، وحشت به جانتان می‌افتد: آیا بچه‌ی من عقب است؟

رشدِ کودک یک طیف است، نه یک جدولِ زمانیِ خشک و غیرقابل‌انعطاف. با اینکه نقاطِ عطف نقشه‌ی راهِ مفیدی برای انتظاراتِ ما فراهم می‌کنند، کودکان به‌ندرت در یک خطِ مستقیم حرکت می‌کنند. این یک راهنمای عملی برای درکِ نقاطِ عطف و دانستنِ زمانِ درخواستِ کمک است.

طیفِ رشد

هر کودکی با سرعتِ خودش رشد می‌کند، که تحت‌تأثیرِ ژنتیک، محیط و خلق‌وخوی منحصربه‌فردِ اوست. تمرکزِ بعضی کودکان عمیقاً روی مهارت‌های حرکتی است—آن‌ها می‌خواهند حرکت کنند، بالا بروند و بدوند—اما ممکن است در حرف‌زدن کمی کُندتر باشند. بعضی دیگر تماشاگرانی هستند که زبان را به‌سرعت جذب می‌کنند، اما تا مدت‌ها علاقه‌ی چندانی به چهار دست‌وپا رفتن ندارند.

وقتی پزشکانِ اطفال به نقاطِ عطف نگاه می‌کنند، در واقع به دنبالِ یک سیرِ صعودیِ کُلی در چهار حوزه‌ی اصلی هستند: فیزیکی (حرکتیِ درشت و ظریف)، شناختی (یادگیری و حلِ مسئله)، ارتباطی (کلامی و غیرکلامی) و مهارت‌های اجتماعی-هیجانی.

چرا نباید فقط «صبر کنیم تا ببینیم چه می‌شود»

با وجودِ اینکه دامنه‌ی وسیعی برای مفهومِ «طبیعی» وجود دارد، اگر نگرانیِ واقعی دارید، در پیش‌گرفتنِ رویکردِ «صبر کنیم ببینیم چه می‌شود» خطراتی دارد.

«نوروپلاستیسیته»—تواناییِ مغز برای سازمان‌دهیِ مجدد و ایجادِ اتصالاتِ جدید—در سه سالِ اولِ زندگی در بالاترین نقطه‌ی مطلقِ خود قرار دارد. این یعنی اگر کودکی دچار تأخیرِ تکاملی باشد، مداخله‌ی زودهنگام (مثلِ گفتاردرمانی، کاردرمانی یا فیزیوتراپی) به‌شدت مؤثر است.

تشخیصِ زودهنگامِ یک تأخیر به این معنی نیست که کودکتان مشکلِ دائمی و جبران‌ناپذیری دارد. اغلب به این معنی است که او برای بازکردنِ قفلِ یک مهارت، به روشِ آموزشیِ متفاوتی نیاز دارد.

کِی باید با پزشکِ اطفال صحبت کنیم

اگر نگران هستید، نیازی نیست تا نوبتِ ویزیتِ چکاپِ بعدیِ کودکتان صبر کنید. آکادمی اطفال آمریکا توصیه می‌کند در صورت مشاهده‌ی هر یک از موارد زیر، نگرانیِ خود را مطرح کنید:

۱. ازدست‌دادنِ مهارت‌ها: اگر کودکتان قبلاً چند کلمه می‌گفت یا ارتباطِ چشمی برقرار می‌کرد، اما ناگهان آن را متوقف کرده است. هرگونه پس‌رفت در مهارت‌ها نیاز به بررسی دارد. ۲. عدمِ واکنش به اسمِ خود: تا ۱۲ ماهگی، کودک باید وقتی او را صدا می‌زنید، به‌طور پیوسته برگردد یا واکنش نشان دهد. ۳. عدمِ اشاره‌کردن یا اشتراک‌گذاریِ علایق: تا ۱۴ الی ۱۶ ماهگی، کودکان باید برای نشان‌دادنِ چیزهایی که برایشان جالب است، به آن‌ها اشاره کنند (توجهِ مشترک). ۴. راه نرفتن تا ۱۸ ماهگی: درحالی‌که میانگین ۱۲ تا ۱۴ ماهگی است، ۱۸ ماهگی آخرین مرزِ بازه‌ی طبیعی محسوب می‌شود. ۵. غریزه‌ی والدگریِ شما: شما کودکتان را بهتر از هر کسِ دیگری می‌شناسید. اگر حستان می‌گوید چیزی درست نیست، آن‌قدر به آن اعتماد کنید که سؤال بپرسید.

چطور در خانه از رشدِ کودک حمایت کنیم

بهترین «درمان» برای یک مغزِ درحال‌رشد به‌شکلِ عجیبی ساده است: بازی کنید، حرف بزنید و کتاب بخوانید. شما به فلش‌کارت‌های گران‌قیمت یا اپلیکیشن‌های آموزشی نیازی ندارید. روایت‌کردنِ روزتان («دارم سیبِ قرمز رو می‌شورم»)، بازی‌کردن روی زمین، و دادنِ آزادی به آن‌ها برای کشفِ ایمنِ محیطِ اطرافشان، قوی‌ترین تقویت‌کننده‌های رشد هستند که در دسترس دارید.

منابع