Feeding
اصول اولیه شیردهی: شروع کار در هفته اول
نوشتهی تحریریه Raised ·
هفتهی اولِ شیردهی اغلب سختترین هفته است. از آغوز گرفته تا آمدنِ شیر، در اینجا بررسی میکنیم که از نظر بیولوژیک باید چه انتظاری داشته باشید.
شیردهی روندی طبیعی است، اما در ابتدا بهندرت آسان است. این یک مهارتِ بیولوژیکِ کاملاً جدید است که شما و نوزادتان باید بهطور همزمان آن را یاد بگیرید.
هفتهی اول، گردبادی از هورمونها، بهبودیِ جسمی و شیردهیِ مداوم است. درکِ بیولوژیِ تولیدِ شیر میتواند به کاهشِ اضطرابی که بسیاری از مادرانِ جدید در هنگامِ پرسیدنِ این سؤال احساس میکنند کمک کند: «آیا نوزادم بهاندازهی کافی شیر میخوره؟»
در اینجا بررسی میکنیم که در هفتهی اولِ شیردهی از نظر بیولوژیکی چه اتفاقی میافتد و چگونه میتوان پایهای قوی برای تأمینِ شیر ایجاد کرد.
روزهای ۱ تا ۳: مرحله آغوز (Colostrum)
در چند روزِ اول پس از زایمان، سینههای شما حجمِ زیادی شیرِ سفید تولید نمیکنند. در عوض، آنها «آغوز» (Colostrum) تولید میکنند که اغلب از آن بهعنوان «طلای مایع» یاد میشود.
- آغوز چیست: آغوز غلیظ، چسبناک و اغلب مایل به زرد است. این مایع بهشدت حاویِ پروتئین، ویتامینهای محلول در چربی، و آنتیبادیهای حیاتی (بهویژه IgA ترشحی) است که دستگاهِ گوارشِ نوزاد را برای محافظت در برابرِ عفونت میپوشاند.
- حجم: شما فقط مقادیرِ بسیار کمی آغوز تولید میکنید - تقریباً ۱ تا ۴ قاشقچایخوری در روز. این موضوع باعث میشود بسیاری از مادران وحشت کنند و فکر کنند که «شیر ندارند».
- بیولوژی: معدهی نوزادِ شما در روزِ اول فقط بهاندازهی یک گیلاس یا یک تیله است. این معده در هر بار تغذیه فقط میتواند حدود ۵ تا ۷ میلیلیتر را در خود جای دهد. آغوز بدونِ اینکه معدهی کوچکِ آنها را تحتِ فشار قرار دهد، تغذیهای متراکم و کاملاً تنظیمشده را فراهم میکند.
هدف شما در روزهای ۱ تا ۳: بر اساسِ تقاضای نوزاد به او شیر بدهید. نوزاد احتمالاً میخواهد دائماً شیر بخورد. این تحریکِ مکرر، سیگنالهایی را به مغزِ شما (بهویژه غدهی هیپوفیز) ارسال میکند تا «پرولاکتین»، هورمونِ مسئولِ تولیدِ شیر، را ترشح کند.
روزهای ۳ تا ۵: «آمدنِ شیر»
بینِ روزهای ۳ تا ۵، یک تغییرِ هورمونیِ عظیم رخ میدهد. افتِ ناگهانیِ پروژسترون (که پس از خروجِ جفت اتفاق میافتد) به سطحِ پرولاکتین اجازه میدهد تا بهشدت افزایش یابد.
سینههای شما از تولیدِ مقادیرِ کمی آغوز، به سمتِ تولیدِ حجمِ بیشتری از «شیرِ انتقالی» (Transitional Milk) تغییرِ وضعیت میدهند.
- احساس: سینههای شما ممکن است سنگین، گرم، پُر و گاهی اوقات بهطور ناراحتکنندهای متورم (Engorged) شوند.
- شیر: شیر رقیقتر، سفیدتر و بسیار حجیمتر خواهد شد.
- نوزاد: معدهی نوزادِ شما در روزِ سوم بهاندازهی یک گردو و در روزِ هفتم بهاندازهی یک زردآلو بزرگ شده است، که به آنها اجازه میدهد در هر وعده حدود ۳۰ تا ۶۰ میلیلیتر شیر دریافت کنند.
عرضه و تقاضا: قانون طلایی
تولیدِ شیرِ مادر بر اساسِ یک اصلِ دقیقِ عرضه و تقاضا عمل میکند.
سینههای شما حاویِ پروتئینی به نام «مهارکنندهی بازخورد شیردهی» (FIL - Feedback Inhibitor of Lactation) هستند. وقتی سینههای شما پُر از شیر است، FIL به مغز سیگنال میدهد که تولیدِ شیرِ بیشتر را متوقف کند. وقتی سینههای شما خالی است، کمبودِ FIL به مغز سیگنال میدهد که بهسرعت شیرِ بیشتری تولید کند.
بنابراین، حیاتیترین قانون در هفتهی اول این است: برای تولیدِ شیرِ بیشتر، باید شیرِ بیشتری را تخلیه کنید.
- بهطور مکرر شیر بدهید (حداقل ۸ تا ۱۲ بار در یک دورهی ۲۴ ساعته).
- سعی نکنید نوزاد را در یک برنامهی زمانبندیِ دقیق برای شیردهی قرار دهید. نشانههای گرسنگیِ او (چرخاندنِ سر به دنبال سینه، ملچملوچکردنِ لبها، آوردنِ دستها به سمتِ دهان) را دنبال کنید.
- اگر نوزاد بهخوبی سینه را نمیگیرد (Latch نمیکند) یا شما از نوزادتان جدا هستید، باید هر ۲ تا ۳ ساعت یکبار شیرِ خود را بدوشید یا پمپ کنید تا تغذیهی نوزاد را شبیهسازی کرده و به بدنتان بگویید که به تولیدِ شیر ادامه دهد.
چه زمانی باید به دنبال کمک باشید
آکادمی اطفال آمریکا (AAP) و سازمان بهداشت جهانی (WHO) تغذیهی انحصاری با شیرِ مادر را برای ۶ ماهِ اول توصیه میکنند، اما بر اهمیتِ حمایت از مادر نیز تأکید میورزند.
همانطور که در حالِ یادگیریِ نحوهی گرفتنِ سینه توسطِ نوزاد (Latch) هستید، شیردهی ممکن است بهشدت ناراحتکننده باشد، اما نباید باعثِ دردِ عذابآور، خونریزی یا ترکخوردنِ نوکِ سینه شود. اگر دردِ شدیدی را تجربه میکنید، یا اگر نوزادتان بهاندازهی کافی پوشکِ خیس و کثیف تولید نمیکند (یک نشانهی کلیدی از دریافتِ شیر)، فوراً با یک مشاورِ شیردهیِ دارای گواهینامهی بینالمللی (IBCLC) تماس بگیرید. یک تنظیمِ کوچک در نحوهی قرارگیریِ نوزاد یا گرفتنِ سینه میتواند این تجربه را کاملاً تغییر دهد.